Endometriozis veya halk arasında bilinen adıyla "çikolata kisti hastalığı" üreme dönemindeki kadınların neredeyse %15'lik kısmını etkileyebilen ciddi bir sağlık problemi olup, rahmin endometrium adı verilen iç kısmını döşeyen dokuların pelviste yer alan diğer organlara tutunup, bu bölgede gelişip büyümeye başlaması durumudur. Dökülerek rahim dışında büyümeye başlayan bu hücrelerin zamanla ağrı yapmasına ve kısırlığa sebep olmasına 'endometriozis' hastalığı adı verilir.

Rahmin iç kısmında yer alan endometrium dokuları yumurtalıkların dış yüzeyine tutunup bu bölgelerde gelişimini sürdürebilir. Şayet bu dokular yumurtalığın iç kısmına doğru yayılıp, içleri kan dolmuş kistler meydana getirirse buna beklemiş kanın aldığı kahverengilikten dolayı çikolata kisti adı verilir. Bu zararlı kistler, ufak bir bezelye büyüklüğünde olabileceği gibi zamanla bir portakal kadar da olabilir.

Endometriozis denilen hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bu hastalık hakkında uzmanlar tarafından kabul gören en yaygın teori, kişinin adet kanaması dönemlerinde rahim içinde bulunan dokuların rahim tüplerinden geçtikten sonra karın boşluğu olarak tabir edilen bölgelere yerleşmesi ve burada büyümesini sürdürmesidir. Kişinin bağışıklık sisteminin de bu gelişme sırasında bu olağan dışı duruma izin verecek şekilde olması gerekenden daha farklı davrandığı düşünülmektedir.

Endometrium adı verilen doku karın içinde yer alan organlarda (rahim kanalı, bağırsakların yüzeyi, yumurtalık, idrar kesesi) bulunabildiği gibi karın dış kısmında (vagina, göbek) da bulunabilir.

Endometriozis hastalığının bilinen belirtileri:

• Ağrılı ve sancılı adet dönemleri
• Cinsel ilişki sırasında ağrı hissedilmesi
• Adet olmadan bir kaç gün öncesinde hissedilen ciddi karın ağrıları
• Bel ve sırt ağrıları
• Büyük tuvaleti yapma sırasında ağrı olması

Yukarıda saydığımız belirtilerin tümünün nedeni Endometriozis hastalığından farklı olabilir. Genel olarak endometriozis hastalığına yakalanmış kadınların çoğunda hiçbir belirti ve rahatsızlığa rastlanmaz. Bu hastalığın en büyük belirtileri çok ciddi adet dönemi krampları ve kısırlık sonucu bebek sahibi olamamaktır.

Endometriozis hastalığının tedavisi

Bu hastalığın tedavi yöntemi endometrium adı verilen dokuların rahim dışında büyüyerek oluşturduğu kistlerin cerrahi operasyonla çıkartılmasıdır. Bu tedavide uygulanan cerrahi operasyonlar için genel olarak laparoskopi yöntemleri kullanılmaktadır.

Operasyon ile çikolata kisti vücuttan çıkartılan hastaların yarısı 6 ay içerisinde ek bir tedaviye ihtiyaç duymadan hamile kalabilmektedir. 4 cm’den daha ufak çikolata kistleriyse bir süre beklenip izlenebilir ya da bazı ilaç tedavileri denenebilir.