Zehirlenme vücuda zehirli bir maddenin solunum, yiyecekler veya temas ile alınması sonucu vücudun zarar görmesi demektir.

Zehirlenmelerin %90 ı ev içerisinde meydana gelmektedir ve bu kazaların yarısı 6 yaşından küçük çocuklarda görülmektedir.

ABD'de yapılan araştırmalara göre her yıl 1 milyon çocuktan 5'inin kaza sonucu meydana gelen ev zehirlenmelerine maruz kalarak hayatlarını kaybettiği belirlenmiştir. Yeni emeklemeye veya yürümeye başlayan çocuklar, ellerine aldıkları her türlü objeyi büyük - küçük gözetmeksizin ağızlarına götürme eğiliminde olacaklarından dolayı daha da büyük risk içerisindedirler.

6 yaşın altında olan çocuklar için ev içerisinde tehlike riski taşıyan ve zehirlenmelere yol açabilecek nedenler şunlardır;

* İlaçlar ve vitamin hapları
* Bazı ev bitkileri
* Böcek ilaçları
* Temizlik maddeleri
* Kozmatik ürünler

Çocuğunuzu ev içerisinde karşılaşacağı bu zehirlenmelere karşı korumak için alabileceğiniz önlemler ise şöyledir;

* Eviniz de kullanacağınız temizlik maddelerinin satın alırken oldukça az toksit içeren maddeler tercih edin.
* Yukarı da adı geçmekte olan tüm maddeleri çocuğunuzun ulaşamayacağı yerlere veya kilitli dolaplara yerleştirin.
* İlaçları ve temizlik maddelerini daima orjinal kutularında muhafaza edin.
* Toksit içeren ürünleri daha önceden yiyecek veya içeçek koyduğunuz kapların içerisine koymayın. Aksi taktirde çocuğunuz bu kaplardaki ürünleri yiyecek veya içecek zannedebilir.
* Çamaşır suyu gibi kimyasal ürünleri kullanırken camları açık tutun ve bulunduğunuz ortamları havanlandırmayı aksatmayın.
* Böcek ilaçlarını kullanacağınız zaman cildinize temas etmemesine özen gösterin. Mutlaka eldiven kullanın. Daha güçlü etki alacağınızı düşünüp de iki temizlik maddesini kesinlikle karıştırmayın. Karıştırılan kimyasal maddeler etkileşim oluşturarak zehirli bir gaz meydana getirirler.
* Kimi elde yıkanan bulaşık deterjanları amonyak içerir. Bir kısmında da zayıf derece asit mevcuttur. Bu ürünleri çamaşır suyu ile karıştırdığınızda tehlike kaçınılmaz bir hal alır. Eğer herhangi bir temizlik maddesini kullanırken ortama bir koku veya duman yayılırsa hemen oradan uzaklaşarak ortamı havalandırın.
* Temizlik yaptığınız esnada çocuğunuzun yanınızda olmamasına özen göstermelisiniz. Temizlik sırasında çocuğunuzun yanında duracak birisi yok ise mecburen yanınızda olması gerekiyorsa onu sürekli takip etmelisiniz. Bir anlık bile (telefon çaldığında, zil çaldığında vs) bu tür maddelerle yanlız bırakmayın.
* Çocuğunuzun alması gerekli olan bir ilacı kesinlikle çok leziz birşey gibi göstermeyin. Kendi ilaçlarınızı içeceğiniz zaman da bunu çocuğunuza göstermeyecek şekilde için.
* Çocuğunuz anlayabilecek yaşta ise ilaçların ve evde kullanılan temizlik maddelerini yeme veya içmenin tehlikeli olacağını onlara zarar vereceğini anlatın.

Çocuğunuzun Zehir İçeren Bir Madde Yutması Durumunda;

Öncelikle çocuğunuzun yutmuş olduğu maddeden elinde halen var ise bu maddeyi direk ortamdan uzaklaştırın. Ağzında yutmuş olduğu maddenin parçalarından varsa hemen tükürmesini sağlayın. Yutmuş olduğu maddenin kutusunu ya da maddeye ait bir parçayı örnek olarak saklayın. İçerdiği zehirin teşhis edilmesi için gerekli olabilir. Çocuğuzu hiç vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine götürün; özellikle aşağıda ki semptomların görülmesi durumunda en acilinden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

* Nefes alırken zorluk çekmek
* Boğazda şiddetli ağrı veya yanma hissi
* Dudak ve ağızda yanmalar
* Bilinç kaybı oluşması
* Yoğun uyku durumları

Çocuğunuzu kusturmaya kesinlikle çalışmayın. Yutmuş olduğu madde güçlü bir biçimde asit içeriyorsa kusma yüzünden madde geri çıkarken çocuğun boğazında ve ağzında daha da fazla hasara yol açar.

Çocuğunuzun cildinin zehirli bir madde ile teması durumunda;

Maddenin bulaşmış olduğu giysileri hemen çocuğunuz üzerinden çıkartın ve çocuğunuzun cildinin zehirli madde ile temas etmiş olan bölümünü ılık su ile ve sabunla iyice temizleyin. Ardından da bir sağlık merkezine başvurmanızda fayda vardır.

Toksit madde içeren bir sıvının çocuğunuzun gözüne sıçraması durumunda;

Derhal çocuğunuzun gözünü ılık su ile yıkayın. Korkutucu tepkiler vermeyin telaşlandığınızı çocuğunuza hissettirmemeye özen gösterin ki çocuğunuz korkup kaçmak istemesin. Yıkama işlemi sırasında kesinlikle duş başlığı vs ile çocuğunuzun yüzüne tutmaya çalışmayın kaynatılıp soğutulmuş suyu veya arıtılmış suyu bir kahve fincanı içerisine koyup çocuğunuzun göz çukuruna yerleştirin ve açıp kapatmasını sağlayın. Böylelikle su gözün her yerine rahatla temas eder. Eğer çocuğunuz korktuysa veya canının acıdığını ifade ediyorsa ilgisini dağıtmaya çalışmalısınız bu yakınınızda biri varsa ondan da yardım almalısınız. Gözü yıkadıktan sonra bir uzmana başvurun kesinlikle göz damlası damlatmayın.

Çocuğunuzun zehirli madde içeren duman veya gaza maruz kalması halinde;

Mümkün olduğunca hızlı hareket ederek çocuğunuzu temiz havaya çıkarın ve zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Ev içerisinde kullanılan temizlik maddeleri ile zehirlenme esnasında;

Bir süpermarkete gittiğinizde rafların çoğu rengarenk, harika kokulara sahip süper güçlü temizleme malzemeleri ile doludur. Evlerin bir çoğunda bu deterjanların en az bir kaçı mevcuttur. Banyo için ayrı, mutfak için ayrı, parlatma, yer silme, cam silme, fırın temizliği kısacası evin her köşesi için farklı temizleme ürünleri vardır. Hepsinin üzerlerine tehlikeli oldukların yazar ancak küçük bir çocuk bunları okuyamayacağı için anlamaz ve bir süt şişesinden ayırt edemeyebilir.

Temizlik maddeleri sıklıkla güçlü asit veya alkali maddeler (en çok zarar verenler sodyum hidroksid ve sülfürik asit) içerirler. Bu maddeler hemen hemen her deterjanda mevcuttur. Örneğin lavabo açıcıları gibi katı çeşidi olan bir maddeyi çocuğunuz ağzına aldığında yaktığını anlayıp çıkarır ve içmeye nazaran daha az zarar görür. Katıları fazla miktarda tüketemez. Bu yüzden sıvı şeklinde olan deterjanlar katı olanlara göre daha büyük tehlikelidir ve zararı daha ağır olur. Bu tarz maddelerin yutulması sonucu ağız, yemek borusu ve mideyi yakar, direkt olarak zarar görür. Alkali maddelerin vermiş olduğu zarar asit içerenlere göre çok daha ağırdır.

Çamaşır suyundan bir kaç yudum alınması genelde kusmaya sebep olur. Çok ciddi hasar vermeyebilir. Miktarı bir kaç yudum ile sınırlı kalırsa.

Çocuğunuzun bu tip maddeleri aldığını nasıl anlayabilirsiniz ?

* Ağrılar aniden başlar ve şiddetlidir.
* Ağız bölgesinde yanıklar yüzünden şişlik gözlenir ve yutkunmakta zorluk olur.
* Ses tellerinde zedelenme meydana gelir.
* Yutulan maddenin miktarı fazla ise yemek borusunda şişme olur ve nefes almakta güçlük oluşur.

Bu tarz yaralanmalarda sonuçlar genellikle üzücüdür ve ölüme kadarda gidebilir. Sonuç olarak büyük bir ihtimalle kalıcı bir hasar olacaktır. Belki de bir daha konuşamayacak veya katı yiyecek tüketemeyecektir.Bu sebeple bu tarz maddeleri kesinlikle çocuklarınızın ulaşamayacağı yerlerde muhafaza etmelisiniz.

Çocuğunuz bu maddelerden içtiğinde asla kusturmadan hemen bir acile gitmelisiniz.